Wat is een depressie?

Iedereen kent het wel, je voelt je down of hebt een sombere stemming. Meestal klaart dit vanzelf na een paar dagen op. Bij een depressie ligt dat anders. Een depressie tast het dagelijks functioneren aan en duurt langer dan gewone neerslachtigheid.

In dit artikel:

Wat is een depressie?
Hoe vaak komt het voor?
Symptomen
Verschillende vormen van depressie
Oorzaken
Interessante links

Wat is een depressie?

Er wordt van een depressie gesproken als een neerslachtige of sombere stemming langer dan 2 weken aanhoud en voortdurend aanwezig is. Iemand voelt zich lusteloos, somber en vaak zijn er slaap problemen en/of gebrek aan eetlust. Het kan voelen als een grijze donkere mist die als een deken over je heen hangt. Je hebt nergens zin in, ook niet in de dingen waar je normaal blij of gelukkig van wordt. Soms geven mensen ook aan helemaal niks meer te voelen (emotionele vervlakking).

Hoe vaak komt het voor?

“Jaarlijks krijgen ongeveer 135.600 volwassenen voor het eerst een depressie. Per jaar maken 546.500 mensen een depressieve periode door. Ongeveer 20 procent van de volwassenen tussen de 18 en 65 jaar krijgt ooit te maken met een depressie.” (bron: Trimbos instituut)

Soms gaat een depressie gewoon over, maar het kan ook goed zijn om professionele hulp in te schakelen. Een depressie is meestal goed te behandelen (in vergelijking met andere klachten) maar de kans op terugkeer is groot. Daarom is preventie een belangrijk onderdeel van de behandeling.

Symptomen

Bij een depressie wordt gesproken van twee “kernsymptomen” of hoofdsymptomen:

Een sterk neerslachtige stemming gedurende het grootste gedeelte van de dag, bijna elke dag;
Een sterk verlies van interesse in bijna alle activiteiten gedurende het grootste gedeelte van de dag, bijna elke dag.

Naast de kernsymptomen zijn nog andere symptomen aanwezig:

Eetproblemen (te veel of te weinig eetlust);
Slaapproblemen;
Geagiteerd en rusteloos zijn, of juist geremd;
Vermoeidheid en verlies van energie;
Gevoelens van waardeloosheid of overmatige schuld;
Concentratieproblemen, vertraagd denken en besluiteloosheid;
Terugkerende gedachten aan de dood of zelfdoding.

(bron: Trimbos instituut)

Verschillende vormen van depressie

Er wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende vormen van depressie. Een depressie kan unipolair of bipolair zijn. Een unipolaire depressie is de depressie zoals de meeste mensen die kennen; gevoelens van somberheid, lusteloosheid, langdurige neerslachtigheid etc. Een bipolaire depressie is wat ook wel een manische depressie wordt genoemd. Periodes van extreme somberheid worden afgewisseld met periodes van (hypo)manie. In manische toestand is iemand euforisch, buitengewoon energiek en kan iemand moeilijk zijn eigen grenzen inschatten, hij of zij denkt dat hij/zij alles aan kan. Dit kan dan bijvoorbeeld leiden tot het maken van schulden of andere keuzes waar iemand achteraf spijt van heeft.

Naast de bipolaire depressie bestaat er ook nog de atypische depressie. Bij deze vorm van depressie is een deel van de symptomen precies het tegenovergestelde vaneen “gewone”depressie. Denk aan veel eten en/of slapen en een stemming die stemming die sterk reageert op gebeurtenissen. Onder deze vorm van depressie valt bijvoorbeeld de “winterdepressie”.

Depressie valt onder de stemmingsstoornissen en komt vaak voor bij angststoornissen.

 

Oorzaken

Bij depressie is er niet een eenduidige oorzaak aan te wijzen. In de wetenschap wordt er gesproken van een aantal factoren en omstandigheden die elkaar beïnvloeden. Over het algemeen wordt er uit gegaan van het biopsychosociaal model. Dit model gaat uit van biologische, psychische en sociale factoren.

Biologische factoren
Bij biologische factoren kun je denken aan een disbalans tussen de overdracht van neurotransmitters (bepaalde stoffen in de hersenen zoals noradrenaline en serotonine). Deze neurotransmitters hebben invloed op de stemming. Het is niet altijd duidelijk of dit een gevolg of een oorzaak is bij een depressie. Bij een depressie zie je wel vaak een te lage concentratie van deze stoffen in de hersenen.

Het kan ook zijn dat een depressie een andere lichamelijke oorzaak heeft, bijvoorbeeld een hormonale afwijking, problemen met de schildklier, diabetes, medicijn gebruik of alcohol en/of drugsgebruik. Ook speelt erfelijkheid vaak een rol. Als depressie in de familie voorkomt kan het zijn dat iemand kwetsbaarder is voor een depressie.

Psychologische factoren
Hierbij kun je bijvoorbeeld denken aan de persoonlijkheidsstructuur van iemand. Hoe gaat iemand om met tegenslag (coping)? Heeft iemand sterke sociale vaardigheden, of juist niet? Heeft iemand een realistisch zelfbeeld en voldoende zelfvertrouwen? Vaak komt depressie ook voor bij mensen met een perfectionistische inslag en/of faalangst. Ook mensen die niet over problemen praten en deze liever alleen oplossen krijgen vaker te maken met depressie. Bij muziektherapie steken we met name in op deze psychologische factoren. → lees verder

Sociale factoren
Sociale factoren kunnen ook een rol spelen. Mensen met een weinig sociale steun hebben meer kans om depressief te worden dan mensen met een groot sociaal vangnet. Ook toekomstperspectief en dagelijkse structuur/zekerheid spelen een belangrijke rol.

Levensgebeurtenissen
Traumatische ervaringen in de jeugd kunnen ook een rol spelen bij het ontwikkelen van een depressie. Ook bij volwassenen kunnen traumatische gebeurtenissen de kans op depressie vergroten. Naast traumatische gebeurtenissen kunnen ook verlieservaringen leiden tot een depressie, bijvoorbeeld bij een ernstige ziekte of bij het verlies van een partner of familielid. Bij het verwerken van traumatische gebeurtenissen of rouw- en verlieservaringen kan muziektherapie een belangrijke rol spelen. → lees verder

Interessante links:

Wilt u meer weten over de behandeling van depressie? Klik hier

Wilt u meer weten over de behandeling van depressie met muziektherapie? Klik hier.

http://www.depressievereniging.nl
https://www.hersenstichting.nl
https://www.thuisarts.nl/depressie
http://www.depressie.org/